w zgodzie z naturą

O serwisie

Witamy serdecznie i dziękujemy za odiwedzenie naszej witryny. Spróbujemy rozwijać ten serwis prezentując nowinki i nowości ze świata bio-, eko- i wprost z natury



Rezerwat Łężczok

Rezerwaty uznano za jedną ze szczególnych form ochrony przyrody. Obejmują one najcenniejsze pod względem przyrodniczym tereny będące równocześnie naturalnymi poligonami dla badań naukowych.

Spełniają więc ważne funkcje społeczne i dlatego też powinny być otoczone szczególną opieką władz. Niestety, brak poszanowania obowiązujących przepisów w tym zakresie na terenie województwa śląskiego zaczyna przybierać rozmiary plagi społecznej i objawia się w formach budzących społeczną dezaprobatę.




Będąc jesienią na rekonesansie w rezerwacie Łężczak k/Raciborza stanąłem oniemiały i przerażony zmianami, jakie tu zaszły. Od jesieni 1998 roku trwa tu tzw. remont stawów Babiczak I i Babiczak II. Wątpliwości wzbudza jednak zakres i metody prowadzonych prac przy użyciu sprzętu ciężkiego. Poza totalnym kaleczeniem "stojących na drodze" drzew, na zabytkowej alei prowadzącej wzdłuż obu wymienionych stawów, dokonano wycinki wszystkich kilkudziesięcioletnich drzew, z wyjątkiem mocno przerzedzonego starodrzewu dębowego. Wycięto im.in.:

dęby - 97 sztuk, buki - 2 sztuki o obwodach pierśnicy 75 cm i 85 cm, graby - 325 sztuk, jesiony - 31 sztuk, klony polne - 23 sztuki, w tym o obwodzie pierśnicy 170 cm, lipy - 140 sztuk, w tym o obwodzie pierśnicy do 120 cm, wiąz - 1 sztuka o obwodzie pierśnicy 120 cm, a ponadto również inne drzewa o dużym znaczeniu biocenotycznym: grusze, wierzby, głogi, topole oraz krzewy: kaliny koralowej, kruszyny (oba gatunki pod częściową ochroną) i bzu czarnego. W ich miejsce posadzono kilkadziesiąt malutkich dąbków i jesionów w plastikowych osłonkach. 

Wiedza ekologiczna, nawet amatora, pozwala przewidzieć konsekwencje takiego działania. Teraz od strony ogołoconej z kilkudziesięcioletniego podrostu alei, do przyległego lasu łęgowego wdziera się nadmiar światła oraz cały zestaw chwastów, które są śmiertelnym zagrożeniem dla roślinności zielnej runa lasu, szczególnie cebulicy dwulistnej, kruszczyków: sinego i połabskiego. Warto przypomnieć, że kruszczyk siny ma tylko kilka stanowisk występowania na Górnym Śląsku, a kruszczyk połabski znany jest tylko ze czterech udokumentowanych stanowisk występowania w całej Polsce, w tym jednego w rezerwacie leśno-stawowym Łężczak. Ten ostatni storczyk rośnie w odległości zaledwie 10-15 m od wyciętego podrostu alejowego i walczy teraz o przetrwanie, m.in. z łopianem.

Podczas prowadzonej wycinki drzew zniszczono także jedyne w Polsce stanowisko występowania czyrenia kosmatego - grzyba ciepłolubnego. Owocniki tego grzyba obserwowano na pniu ok. 300-letniego, martwego dębu, który usunięto, ponieważ "szpecił" otoczenie. Co na to Wojewódzki Konserwator Przyrody w Katowicach?

Pikanterii powyższej sprawie nadaje fakt, że obszerna i niezwykłe precyzyjna dokumentacja walorów przyrodniczych rezerwatu Łężczak i wszystkich drzew (również tych wyciętych) rosnących w jego zabytkowych alejach, została wykonana na wcześniejsze zlecenie Wydziału Ekologii Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. 

Przytoczone fakty dewastacji bezcennych wartości przyrodniczych naszego regionu i ziemi raciborskiej, zachłanność użytkowników środowiska naturalnego oraz tzw. "cicha zgoda" urzędników tolerujących niszczenie przyrody - skłoniły mnie do napisania do "Przyrody Polskiej" i skierowania skargi w tej sprawie do Głównego Konserwatora Przyrody. To skutek braku jakiegokolwiek nadzoru ze strony Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach lub choćby sporadycznych konroli administracji parku krajobrazowego doprowadziły w rezerwacie Łężczak do opisywanego skandalu ekologicznego.

Jestem głęboko przekonany, że gdy w grę wchodzą decyzje dotyczące zmiany naturalnego środowiska w rezerwatach przyrody, muszą one być poddane do zaopiniowania pracownikom nauki, autorom wcześniejszych opracowań i odpowiednio skorygowane. Dlaczego tego nie uczyniono w przypadku rezerwatu Łężczak, wiedzą jedynie sprawcy owych wykroczeń!

Roman Pieła